९७७-१-४२११६७३ / ९७७-१-४२११८७३ info@moud.gov.np

महाशाखाहरु

क) प्रशासन महाशाखा:

१) मन्त्रालय तथा अन्तर्गत सबै निकायहरुमा काम सुचारु रुपले संचालन गर्न संगठनात्मक स्वरुप तथा कार्य प्रक्रिया सम्बन्धी अध्ययन विश्लेषण गरी नीतिगतरुपमा राय पेश गरी स्वीकृत भई आए बमोजिमको व्यवस्था गर्ने।

२) मन्त्रालय तथा अन्तर्गत कार्यालयहरुमा आवश्यक जनशक्तिको व्यवस्थाको क्रममा दरवन्दी सृजना, रिक्त पद पूर्ती सम्बन्धमा पेश गर्ने।

३) मन्त्रालयको प्रचलित ऐन नियम नीति अध्ययन गरी संशोधन परिमार्जन गर्नु पर्ने भएमा राय साथ पेश गर्ने।

४) मन्त्रालय र अन्तर्गत निकायहरुका कर्मचारीहरु कर्मचारी प्रशासन सम्वन्धी पेश भएका फाइलहरुमा राय सहित सचिव समक्ष पेश गर्ने र निर्णयानुसार कार्यहरु सम्पादन गर्ने गरउने।

५) मन्त्रालयको लागि बजेट माग गर्ने, केन्द्रिय तथा कार्य संचालन स्तरको लेखा संचालन र लेखा परीक्षणको व्यवस्था गर्न लगाउने।

६) विभिन्न मन्त्रालय, विभाग तथा कार्यलयहरुबाट मागिएको परामर्शमा राय दिने वा आवश्यकता अनुसार राय सहित पेश गरी निर्णयानुसार जानकारी दिने व्यवस्था मिलाउने।

७) मन्त्रालयलाई आवश्यक बजेट भौतिक सामाग्री र जनशक्तिको नियमित आपूर्तिको व्यवस्था मिलाउने।

८) महाशाखा बीच समन्वय कायम गर्ने र शाखा महाशाखाबाट भइरहेको कामहरुको समन्वय र सुपरीवेक्षण गर्ने/गराउने।

९) अधिनस्थ कार्यको प्रगती विवरण तयार गराई आवश्यक निर्देशन दिने र सचिव समक्ष राय सहित पेश गर्ने।

१०) स्वदेशी तथा बिदेशी तालिम सम्बन्धी मनोनयनमा छात्र बृति वितरण आदी पेश भएका विषयहरुमा प्रचलित ऐन नियम, परिपत्र र कायम भएको नीति बमोजिम गर्ने गराउने।

११) बेरुजु फर्छ्यौट गतिबिधि सम्बन्धमा रेखदेख गरी आवश्यक निर्देशन दिने।

१२) तोकिए बमोजिमको रकमान्तर खर्चको स्वीकृती, ठेक्का पट्टा सदर बदर तथा लिलाममा बिक्रि र मिनाह सम्बन्धी कार्यहरु गर्ने ।

१३) मन्त्रालयको जिन्सी व्यवस्थापन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

१४) स्टोर निरीक्षण गराउने र प्राप्त प्रतिवेदन अनुरुप आवश्यक कारवाही गराउने।

१५) आफ्नो महाशाखा अन्तर्गतका विषयमा मन्त्रिपरिषद्‍मा पेश हुने प्रस्तावको मस्यौदा तयार गरी पेश गर्ने ।

१६) भौतिक सामाग्री, भवन, सवारी साधन आदीको संरक्षण, संभार, मर्मत आदी विषयमा रेखदेख नियन्त्रण समन्वय गर्ने ।

१७) अधिनस्थ कर्मचारीको काममा मार्ग दर्शक भुमिका निर्वाह गरी कर्मचारिहरुको सुपरीवेक्षण र आवश्यकता अनुसार निर्देशन र नियन्त्रण समेत गर्ने ।

 

(अ) कर्मचारी प्रशासन शाखा:

१) मन्त्रालय वा अन्तर्गत कार्यलयहरुको आवश्यक जनशक्तिको संख्या निर्धारण गरी नपुग भएमा पद प्रकृया पूरा गरी निर्णय बमोजिम सम्बन्धित निकायहरुमा सहमतिको लागि लेखि पठाउने।

२) नेपाल सरकारको निर्णय बमोजिम स्वीकृत दरबन्दीहरु निजामती कितावखानामा दर्ता गराउने।

३) मन्त्रालय र अन्तर्गतका कार्यालयहरुमा रिक्त रहेको पद पूर्तिको लागि सम्बन्धित निकायमा माग गर्ने र पद पूर्तिको लागि नियमानुसार छनौट भई आएका कर्मचारीहरुलाई नियुक्ति, बढुवा तथा पदस्थापन गर्न कारवाही चलाई स्वीकृति बमोजिम कारवाही गर्ने।

४) मन्त्रालय अन्तर्गत कर्मचारीहरुको नियुक्ति, सरुवा, बढुवा, तालिम, पुरस्कार, राजिनामा वा अन्य कर्मचारी प्रशासन सम्बन्धी पेश भएका बिषयहरुको आधिकारिक राय सहित पेश गरी निर्णय बमोजिमको कार्य गर्ने/गराउने।

५) आवश्यक अनुसार विभागीय कारवाही सम्बन्धी कारवाही शुरु गर्ने र निर्णयानुसार कारवाही गर्ने वा सम्वन्धित निकायमा लेखी पठाउने।

६) मन्त्रालय वा अन्तर्गतका पदाधिकारूहरुलाई निमित्त, कायम मुकाम, काज सम्बन्धी कारवाही गरी निर्णयानुसार सम्वन्धित निकायमा लेखी पठाउने।

७) मन्त्रालयको राजपत्राङ्कि त तथा राजपत्र अनङ्किशत समपूर्ण कर्मचारीहरुको विवरण तथा दरवन्दी अभिलेख अद्यावधिक राख्ने।

८) मन्त्रालयका कर्मचारी सरुवा भइ अन्यत्र कार्यालयमा गएमा व्यक्तिगत फाईल सम्वन्धित कार्यलयमा पठाउने व्यवस्था गर्ने।

९) मन्त्रालय वा अन्तर्गत कार्यालयका कर्मचारीहरुको हाजिरी, गयल, विदा रेकर्डको अभिलेख अद्यावधिक राख्‍न लगाउने।

१०) अधिनस्थ कार्यको कार्य प्रगति प्रतिवेदन तयार गरी पेश गर्ने।

११) बिदेशी छात्रवृति र अध्ययन भ्रमणका लागि उमेदवार छनौट गर्ने निर्णयार्थ पेश गर्ने।

१२) बिदेशमा अध्ययन वा तालिममा जाने, फर्कने व्यक्तिहरुको विवरणहरु दुरुस्त राख्‍ने, राख्‍न लगाउने।

१३) सम्वद्ध तथा निर्धारण सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

१४) मन्त्रालयले सम्पन्न गर्नु पर्ने वढुवा समितिको सचिवालय सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

१५) कर्मचारीहरुको प्रोत्साहन पुरस्कार सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

१६) प्रशासनिक वेरुजु व्यवस्थापन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

 

(आ) आन्तरिक व्यवस्थापन तथा सुशासन प्रवर्द्धन शाखा:

१) कर्मचारीहरुको आन्तरिक खटन पटन र आन्तरिक व्यवस्थापन सम्बन्धी कार्यहरु गर्ने।

२) मन्त्रालयको लागि आवश्यक परिवहन एवं संचार संयन्त्रको व्यवस्थापन गर्ने।

३) मन्त्रालयको लागि आवष्यक सवारी साधन, मेशिनरी औजार तथा जिन्सी सामानहरुको खरिद, भण्डारण, आपुर्ती मर्मत, सम्भार, जिन्सी निरीक्षण तथा लिलाम बिक्रिको व्यवस्था गर्ने।

४) मन्त्रालयको सुरक्षा तथा सरसफाइको प्रवन्ध गर्ने।

५) मन्त्रालय र अन्तर्गत निकायबाट संचालित आयोजनाहरुको अस्थायी र विकास तर्फको दरवन्दी सृजना समबन्धी कार्यगर्ने।

६) कर्मचारी बैठक आयोजना गर्ने र सोको निर्णय कार्यान्वयन गर्ने/गराउने।

७) कर्मचारीहरुको पुरस्कार र दण्ड समबन्धी कार्य गर्ने/गराउने।

८) उजुरी र गुनासो व्यवस्थापन सम्बन्धी कार्यहरू गर्ने।

९) मन्त्रालय र अन्तरगत निकायमा कार्यरत कर्मचारी र राष्ट्र सेवकको सम्पती विवरण सम्बन्धी कार्य गर्ने।

१०) मन्त्रालयको सबै कर्मचारीहरु र यस मन्त्रालय अन्तर्गतका रा.प. अधिकृतहरुको कार्य संपादन मूल्यांकन सम्बन्धी कार्य गर्ने।

 

(इ) आर्थिक प्रशासन शाखा:

१) मन्त्रालय र अन्तर्गत निकायको साधारण तर्फको वार्षिक बजेट तयार गरी पेश गर्ने।

२) मन्त्रालय अन्तर्गतका विकास आयोजना तथा कार्यक्रम तर्जुमा गर्ने कार्यमा योजना, अनुगमन तथा वैदेशिक सहयोग महाशाखालाई सहयोग पुर्याउन ।

३) अख्तियारी बाँडफाँड सम्बन्धमा पेश गर्ने।

४) स्वीकृत बिनियोजन बमोजिम बजेट खर्चका लागि पेश गर्ने।

५) धरौटी राजश्व सम्बन्धी विवरण अद्यावधिक राख्‍ने।

६) केन्द्रिय लेखा तयार गर्ने।

७) लेखा परीक्षण गराउने।

८) मातहत निकायको आर्थिक प्रशासन सम्बन्धी कार्यको अनुगमन गर्ने।

९) बेरुजुको अभिलेख राख्‍ने र बेरुजु फर्छ्यौट सम्बन्धी कार्य गर्ने।

१०) शाखासंग सम्बन्धित कार्यको प्रगति विवरण तयार गर्ने।

 

(ई) कानून तथा फैसला कार्यान्यवन शाखा:

१) ऐन, नियम, गठन आदेश, बिनियमको मस्यौदा गर्ने, मस्यौदा परिमार्जन गर्ने र आवश्यक कार्यको लागि अघि बढाउने।

२) विभिन्न विषयमा मन्त्रालय र अन्तर्गत बिभाग, कार्यालयलाई आवश्यक कानुनी राय परामर्श दिने।

३) मन्त्रालयको तर्फबाट लिखित जवाफको मस्यौदा एवं प्रतिउत्तर तयार गर्ने।

४) कानुनी प्रतिरक्षाको कारवाही गर्ने।

५) मन्त्रालयको तर्फबाट गरिने बार्ता, संझौता आदीमा सहभागी हुने, बार्ताका बुँदा तयार गर्ने, संझौताको मस्यौदा मरिमार्जन गर्ने।

६) मन्त्रालयको तर्फबाट नेपाल राजपत्रमा प्रकाशन गरिने सूचनाहरुको मस्यौदा तयार गरी परिमार्जन सहित सम्पादनका लागि सम्बन्धित मन्त्रालयमा पठाउने।

७) सम्पादित सूचनाहरु निर्णयानुसार प्रकाशनका लागि मुद्रण विभागमा पठाउने।

८) अदालबाट भएका फैसला कार्यान्वयन संवन्धी कार्य गर्ने।

९) मन्त्रालयसँग सम्बन्धित देखिने मानव अधिकार सम्बन्धी विषयमा आवश्यक कार्य गर्ने ।

१०) मन्त्रालय र मातहतका निकाय पक्ष विपक्ष हुने वा भएको मुद्दामा सम्बन्धित अड्डा अदालतमा दिइने उजूरी वा प्रतिवाद वा लिखित जवाफ वा पुनरावेदनको लिखत तयार गर्ने, पेश गर्ने र महान्याधिवक्ताको कार्यालय मार्फ सम्मानित अदालतमा पठाउने,

११) अदालतबाट भएका फैसला तथा निर्देशनात्मक आदेशको कार्यान्वयन गर्ने ।

(ख) योजना, अनुगमन तथा वैदेशिक सहयोग समन्वय महाशाखा

१) मन्त्रालय र अन्तर्गतका विभिन्न विकास आयोजनाहरुको तर्जुमा, कार्यको अनुगमन र मूल्याङ्कन गर्ने र तत् सम्बन्धमा अन्तर्गतका निकायहरु बीच समन्वय गर्ने, गराउने।

२) नियमित रुपमा मन्त्रालय र अन्तर्गतका निकायहरुबाट संचालित विकास आयोजनाहरुको समीक्षा बैठकको आयोजना गर्ने गराउने।

३) सम्बन्धित महाशाखाको परामर्श समेत लिई मन्त्रालय र अन्तर्गतका निकायमा कार्यरत कर्मचारीहरुको दक्षता अभिबृद्धि गर्ने खालका कार्यक्रमहरुको योजना तर्जुमा गर्ने गराउने।

४) दातृसंस्थाहरुको सहयोगबाट संचालन गरिने आयोजनाहरुको तर्जुमा आदि कार्यमा वैदेशिक सहयोग तथा गुणस्तर महाशाखालाई आवश्यक सहयोग गर्ने।

५) वैदेशिक सहयोग सम्बन्धी नीतिगत अध्ययन, अनुसन्धान र विश्लेषण परिचालन, समन्वय र व्यवस्थापन सम्बन्धी काय,

६) मन्त्रालय अर्न्तर्गतका विभिन्न विकास आयोजना, परियोजना तथा निकायहरुको वाषिर्क योजना, कार्यक्रम, वजेट सिलिङ, वजेट तर्जुमा एवं स्वीकृति सम्बन्धी कार्य,

७) मन्त्रालय अर्न्तर्गतका वैदेशिक सहयोगमा संचालित विकास आयोजनाहरुको अनुगमन, मूल्यांकन तथा प्रगति समीक्षा गर्ने ।

८) लैगिंक सामाजिक समावेशिकरण तथा गैरसरकारी संस्था सम्बन्धी नीति तर्जुमा तथा सोको कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन गर्ने,

(अ) योजना शाखा

१) सम्बन्धित महाशाखाहरुसँग परामर्श लिई अन्तर्गतका आयोजना/कार्यक्रम संचालन सम्बन्धी नीति निर्धारण गर्ने ।

२) सम्बन्धित महाशाखाहरुको समेत सहयोग लिई मन्त्रालय, अन्तर्गतका विभाग, संस्थानहरुबाट संचालन गरिने कार्यक्रमहरुको लागि सम्बन्धित विभाग, संस्थानहरुबाट विवरण लिई कार्यक्रम तर्जुमा तथा बजेट प्रक्षेपण गर्ने।

३) अर्थ मन्त्रालय र राष्ट्रिय योजना आयोगसँग सम्पर्क राखी आयोजनाहरु स्वीकृत गर्ने गराउने सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

४) राष्ट्रिय योजना आयोगबाट स्वीकृत आयाजेनाहरुको विनियोजित बजेटको आधारमा जिल्ला तथा केन्द्रीय आयोजनाहरुको बार्षिक कार्यक्रम स्वीकृत गर्ने गराउने र सम्बन्धित महाशाखाहरुलाई जानकारी गराउने।

५) विनियोजित बजेट अनुसार स्वीकृत भएको कार्यक्रमहरुको आवश्यकता अनुसार कार्यक्रम संशोधन सम्बन्धमा सम्बन्धित महाशाखाको राय लिई संशोधन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

६) मन्त्रालय अन्तर्गत संचालित विभिन्न विकास कार्यक्रम बीच समन्वय राखी कार्यक्रमहरुको दोहोरोपन हुन निदिई उपलब्ध साधनको समुचित उपयोगमा सघाउ पुर्‍याउने।

७) मन्त्रालय अन्तर्गत संचालन हुने कार्यक्रम तथा आयोजनाहरुको लागि आवश्यक जनशक्ति प्रक्षेपण एवं तिनको दक्षता अभिबृद्धि गर्ने सम्बन्धी कार्यहरु गर्न प्रशासन महाशाखालाई सहयोग गर्ने।

८) मन्त्रालय अर्न्तर्गतका विभिन्न विकास आयोजना, परियोजना तथा निकायहरुको वाषिर्क योजना, कार्यक्रम, वजेट सिलिङ, वजेट तर्जुमा एवं स्वीकृत गराउने सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

९) वाषिर्क योजना, कार्यक्रम तथा वजेट स्वीकृत सम्बन्धमा विभिन्न निकायहरु सँग समन्वय गर्ने,

१०) मन्त्रालय अर्न्तर्गतका विकास आयोजनाहरु सञ्चालन गर्ने सम्बन्धमा निर्णयानुसार आवश्यक निर्देशन दिने सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

(आ) अनुगमन तथा मूल्याङ्कन शाखा

१) मन्त्रालयका सम्बन्धित महाशाखाहरुको समेत सहयोग लिई मन्त्रालय र अन्तर्गतका आयोजनाहरुको प्रगति प्रतिवेदन तयार गरी अद्यावधि राख्ने र आवधिक रुपमा समीक्षा गर्ने।

२) मन्त्रालय र अन्तर्गत संचालित आयोजनाको कार्यान्वयन सम्बन्धी नियमित अनुगमन एवं मूल्याङ्कन गर्ने र कार्यान्वयन पक्षमा देखा परेका समस्याहरुको समाधानार्थ मन्त्रालय स्तरीय विकास समस्या समाधान समितिको वैठकमा पेश गर्ने र सम्बन्धित महाशाखाहरुलाई जानकारी गराउने।

३) सम्बन्धित महाशाखाहरुको समेत सहयोग लिई मन्त्रालय अन्तर्गतका आयोजनाहरुको नियमित रुपमा अनुगमन गरी आयोजनाहरुको यथार्थ स्थितिको जानकारी मन्त्रालयलाई उपलब्ध गराउने।

४) सम्बन्धित महाशाखाहरुको समेत सहयोग लिई मन्त्रालयस्तरीय विकास समस्या समाधान समितिको वैठकको आयोजना गर्ने र आयोजनाहरुको प्रगति सम्बन्धमा मूल्याङ्कन पेश गर्ने।

५) राष्ट्रिय विकास समस्या समाधान समिति र राष्ट्रिय योजना आयोगको केन्द्रीय अनुगमन तथा मूल्याङ्कन महाशाखाबाट कारवाही गर्नुपर्ने मन्त्रालय सम्बन्धी विषयमा आवश्यक कार्य गर्ने।

६) राष्ट्रिय योजना आयोगको केन्द्रीय अनुगमन तथा मूल्याङ्कन महाशाखाबाट समय समयमा निर्धारित गरिने अन्य कार्य सम्पादन गर्ने।

७) सम्बन्धित महाशाखाहरुको समेत सहयोगमा मन्त्रालय र अन्तर्गतका निकायहरुबाट प्रत्येक वर्ष भए गरेका मूख्य मूख्य कार्यहरुको प्रगति विवरण पुस्तिका तयार गरी आर्थिक वर्ष समाप्ती पछि प्रकाशन गर्ने।

८) विकास आयोजनाहरुको अनुगमन तथा मूल्याङ्कनका सूचकहरु त्यार गरी सोको आधारमा आयोजनाहरुको नियमित अनुगमन तथा मूल्याङ्कन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

९) मन्त्रालय र अन्तगर्तबाट संचालित विभिन्न विकास आयोजनाहरुको आवधिक समीक्षा सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

१०) आयोजनाहरुको प्रभाव मूल्याङ्कन गर्ने गराउने ।

(इ) वैदेशिक सहयोग समन्वय शाखा

१) मन्त्रालय र अन्तर्गत स्वदेशि तथा विदेशि लगानी परिबर्द्धन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

२) मन्त्रालय र अर्न्तर्गत वैदेशिक सहयोग नीति सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

३) वैदेशिक सहयोगबाट संचालन हुने आयोजनाहरुका सम्बन्धमा भएका सम्झौतापत्र तथा अभिलेख अद्यावधिक गरी राख्ने ।

४) वैदेशिक सहयोगका लागि विकास साझेदारको पहिचान गर्ने ।

५) वैदेशिक सहयोगको परिचालन, समन्वय र व्यवस्थापन गर्ने ।

६) वैदेशिक सहयोग सम्बन्धी नीतिगत अध्ययन, अनुसन्धान र विश्लेषण गर्न ।

७) वैदेशिक सहयोग अर्न्तर्गत संचालन हुने सवै कार्यक्रम तथा आयोजना तर्जुमा Planning and Programmingसम्बन्धी कार्य गर्ने ।

८) शहरी विकास, आवास, भवन र शहरी पुर्वाधारको विकास, खानेपानी तथा सरसफाइ सम्बन्धी कार्यमा संलग्न वैदेशिक सहयोगबाट संचालन भएका आयोजनाहरुको समष्टिगत विवरण अद्यावधिक गर्राई राख्ने ।

९) अन्तराष्ट्रिय विकास साझेदारहरुसँगको समन्वय सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

१०) वैदेशिक सहयोग सम्बन्धमा अध्ययन, अनुसन्धान र विश्लेषण गर्ने ।

११) मन्त्रालय र अर्न्तर्गतका निकायहरुको वैदेशिक सहयोग सम्बन्धमा आई पर्ने अन्य कार्य गर्ने ।

१२) मन्त्रालय र अन्तगर्तका विभिन्न आयोजनामा कार्यरत विदेशि परामर्शदाताको प्रवेशाज्ञा VISA सिफारिस सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

(र्इ) सामाजिक समन्वय शाखाः

१) लैगिंक सामाजिक समावेशिकरण तथा गैरसरकारी संस्था सम्बन्धी नीति तर्जुमा तथा सोको कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन गर्ने ।

२) मन्त्रालय र अर्न्तर्गतका निकायहरुसंग सम्बन्धित आवधिक एवं वाषिर्क योजना सम्बन्धी लैङ्गकि समानता तथा सामाजिक समावेशीकरण कायक्रम तर्जुमा, कार्यान्वन, मूल्याँकन सम्बन्धि कार्य गर्ने ।

३) लैंगिक तथा गैर सरकारी संस्थाहरुको Focal Point को रुपमा कार्य गरी समन्वय गर्ने ।

४) शहरी विकास, आवास, भवन र शहरी पुर्वाधारको विकास, खानेपानी तथा सरसफाइ सम्बन्धी कार्यमा संलग्न अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्था तथा राष्ट्रिय गैर सरकारी संस्था संबन्धी योजना तर्जुमा तथा कार्यान्वयन संबन्धी कार्य गर्ने ।

५) अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाका प्रस्तावहरु अध्ययन गरी रायसाथ निर्णयका लागि पेश गर्ने कार्य गर्ने ।

६) मन्त्रालय र अन्तर्गतका निकायहरुबाट गरीने विकास निर्माण कार्यहरुमा जनसहभागिता सम्बन्धी विषयमा Focal Point को रुपमा कार्य गर्ने ।

(ग) शहरी विकास तथा भौतिक योजना महाशाखाः

१) शहरी विकास र शहरी पूर्वाधारको विकास सम्बन्धी नीति, योजना तथा कार्यक्रमको तर्जुमा, कार्यान्वयन, अनुगमन, नियमन र मूल्याँकन तथा शहरी विकास परियोजनाहरुको समन्वय सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

२) शहरी विकास क्षेत्रको विकास, विस्तार र सम्वर्द्धनको लागि उपयुक्त नीति, रणनीति तथा कार्यनीति तर्जूमा गर्ने तथा तिनको कार्यान्वयन पक्षको निरन्तर सुपरिवेक्षण र अनुगमन गर्ने ।

३) विशिष्ट शहरी संरचनाको डिजाईन र निर्माण सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

४) नगर विकास समिति, नगर विकास कोष, नगर विकास प्रशिक्षण केन्द्र र सोसंग सम्बन्धित संस्थासंग समन्वय तथा रेखदेख सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

५) शहरी विकाससंग सम्बन्धित सम्पूर्ण प्राविधिक, आर्थिक, सामाजिक तथा वातावरणीय विषयहरुमा मन्त्रालयलाई परामर्श उपलब्ध गराउने ।

६) शहरी विकास क्षेत्रसंग संलग्न सरकारी, गैर सरकारी र निजी संस्था तथा निकायहरु बीच समन्वयनकर्ताको भूमिका निर्वाह गर्ने ।

७) शहरी विकास क्षेत्रसंग संलग्न अन्तर्राष्ट्रिय दातृसंस्थाहरु बीच समन्वय र सामन्जस्य कायम गर्न गराउन योजना, अनुगमन तथा वैदेशिक सहयोग महाशाखालाई आवश्यक सूचना र परामर्श उपलब्ध गराउने ।

८) दातृसंस्थाहरुको सहयोगमा सञ्चालन गरिने शहरी विकास आयोजनाहरुको तर्जुमा अध्ययन, समिक्षा र स्वीकृत गर्ने कार्यमा वैदेशिक सहयोग महाशाखालाई आवश्यक सूचना र परामर्श उपलब्ध गराउन सहयोग गर्ने ।

९) शहरी विकास क्षेत्रको वजेट कार्यक्रम तयारी, कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन र मूल्याङ्कन तथा प्रगति समीक्षा गर्न योजना, अनुगमन तथा वैदेशिक सहयोग महाशाखालाई आवश्यक सूचना, तथ्याङ्क तथा परामर्श उपलब्ध गराउने ।

१०) शहरी विकास आयोजनाहरुको कार्यान्वयनको सिलसिलामा मातहतका विभाग, संस्थान तथा समितिहरुबाट निर्णयका लागि मन्त्रालयमा पेश हुने विषयहरुमा राय तथा परामर्श दिने ।

(अ) भौतिक योजना तथा शहरी पुर्वाधार शाखाः

१) रणनीतिक सडक वाहेक शहरी सडक, शहरी भूउपयोग तथा शहरी विकास सम्बन्धी नीति, योजना तर्जुमा गर्ने ।

२) शहरी विकास सम्बन्धी नीति तर्जूमा तथा नीति कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

३) सरकारी, गैर सरकारी तथा निजी क्षेत्रबाट सञ्चालित शहरी भौतिक पुर्वाधार (शहरी सडक, शहरी खानेपानी, फोहोरमैला ब्यवस्थापन, आदि) सम्बन्धी आयोजनाहरुबाट प्राप्त उपलब्धि, सेवास्तर (परिणात्मक तथा गुणात्मक) तथा अन्य व्यवस्थापकीय सूचनाहरु सङ्कलन गर्ने तथा प्राप्त परिणाम कार्यान्वयन निकायहरुलाई उपलब्ध गराउने ।

४) शहरी सडक, शहरी खानेपानी, ढल निकास तथा फोहोरमैला व्यवस्थापन सम्बन्धी मापदण्ड तर्जूमा गरी कार्यान्वयन गर्ने गराउने ।

५) नयाँ नगर निर्माण तथा शहरी विस्तार सम्बन्धी नीति तर्जुमा गर्ने, योजना वनाउने तथा कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

६) शहरी विकास सम्बन्धी कार्य गर्दा वातावरणमा पर्ने अनुकुल तथा प्रतिकुल प्रभाव न्यूनिकरण गर्न आवश्यक अध्ययन अनुसन्धान गर्ने ।

७) शहरी पुर्वाधारमा लगानी सम्बन्धी नीति तर्जुमा गर्ने, निजीक्षेत्रको लगानी सम्बन्धी नीति तर्जुमा गर्ने । शहरी पुर्वाधार सँग सम्बन्धित सवैक्षेत्र सँग समन्वय गर्ने ।

८) शहरी पुननिर्माण (Urban Regeueration) सम्बन्धी नीति तर्जुमा, कार्यान्वयन तथा समन्वय गर्ने ।

(आ) नगर विकास समिति तथा साना शहर शाखाः

१) नगरपालिका तथा नगरोन्मुख स्थानहरूको भौतिक योजना तथा कार्यक्रमको कार्यान्वयन, समन्वय, अनुगमन र मूल्याङ्कन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

२) नगर विकास समिति तथा साना शहरलाई दिइने अनुदान, साना शहरको संस्थागत विकासका लागि नीति तर्जूमा, कार्यान्वयन तथा अनुगमन गर्ने ।

३) नगर विकास समिति, नगर विकास कोष, नगर विकास प्रशिक्षण केन्द्र र सो सम्बन्धी संस्थाको रेखदेख सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

४) नगर विकास समिति तथा साना शहरको भौतिक योजना वाषिर्क तथा आवधिक रुपमा तर्जूमा गर्न सहयोग पुर्याउने सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

५) नगरोन्मुख गाउँ विकास समितिहरुमा नगर विकास समितिको गठन तथा यस सम्बन्धी नीति तर्जूमा गर्ने र कार्यान्वयनको अनुगमन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

६) राजमार्ग तथा सहायक मार्ग वरिपरि विकास भईरहेका साना शहर र वस्तिको अनुगमन, निरीक्षण, सुपरिवेक्षण गरी मन्त्रालयमा राय सुझाव पेश गर्ने ।

७) गाउँ नगरको अन्तर सम्बन्ध विकसित गरी गरिवी न्यूनिकरण गर्ने तथा शहरी वातावरणमा सुधार ल्याउने सम्बन्धमा विभिन्न नीतिगत तथा अन्य कार्य गर्ने ।

(इ) सहरी सडक शाखाः

(घ) आवास तथा भवन महाशाखा

१) बसोबास र बस्ती विकास, अव्यवस्थित बसोबासको व्यवस्थापन, शहरी विपन्न वर्ग तथा शहरी आवासविहीनको आवास व्यवस्थापन तथा ग्रामिण आवास कम्पनी लिमिटेड सम्बन्धी आवश्यक कार्य गर्ने ।

२) आवास निर्माणसम्बन्धी गैरसरकारी क्षेत्रका संस्थाको प्रवर्द्धन तथा विकास सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

३) आवास सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय वा क्षेत्रीय संघ संस्थासँग सम्पर्क समन्वय सम्बन्धी कार्य,

४) संयुक्त आवास, सामुहिक आवास तथा जग्गा विकास सम्बन्धी नीति, योजना तथा कार्यक्रम तर्जुमा गर्ने, सरोकारवाला निकाय सँग समन्वय सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

५) राष्ट्रिय आवास नीति तर्जुमा परिमार्जन तथा कार्यान्वयन गर्ने गराउने ।

६) आवास तथा भवन क्षेत्रको विकास विस्तार र सर्म्बर्द्धनको लागि उपयुक्त नीति, रणनीति तथा कार्यनीति तर्जूमा गर्ने तथा तिनको कार्यान्वयन पक्षको निरन्तर सुपरिवेक्षण र अनुगमन गर्ने ।

७) आवास तथा भवनसंग सम्बन्धित प्राविधिक, आर्थिक, सामाजिक तथा वातावरणीय विषयहरुमा मन्त्रालयलाई परामर्श उपलब्ध गराउने ।

८) मन्त्रिपरिषदका सदस्य, संवैधानिक अङ्गका प्रमुख आदिको आवास व्यवस्था सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

९) सिंहदरबार विकास समिति, अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र विकास समितिसंग सम्बन्धित आवश्यक कार्य गर्ने ।

१०) केन्द्रीय सचिवालयको भवन व्यवस्थापन, सरकारी भवनको निर्माण, मर्मतसम्भार, रेखदेख र सुरक्षा सम्बन्धती आवश्यक कार्य गर्ने ।

११) भवन तथा अन्य निर्माण सामग्रीको प्रविधि, अनुसन्धान तथा विकाससम्बन्धी संहिता र मापदण्डको तयारी तथा कार्यान्वयन गर्ने ।

१२) आवास तथा भवन क्षेत्रसंग संलग्न सरकारी, गैर सरकारी र निजी संस्था तथा निकायहरु बीच समन्वयकर्ताको भूमिका निर्वाह गर्ने ।

१३) आवास तथा भवन क्षेत्रसंग संलग्न दातृसंस्थाहरु बीच समन्वय र सामन्जस्य कायम गर्ने गराउने सम्बन्धमा योजना तथा वैदेशिक सहयोग समन्वय महाशाखालाई आवश्यक सूचना र परामर्श उपलब्ध गराउने ।

१४) दातृसंस्थाहरुको सहयोगमा सञ्चालन गरिने आवास तथा भवन आयोजनाहरुको तर्जूमा अध्ययन, समीक्षा र स्वीकृत गर्ने कार्यमा योजना तथा वैदेशिक सहयोग महाशाखालाई आवश्यक सूचना र परामर्श उपलब्ध गराउने, आवास तथा भवन क्षेत्रको वजेट कार्यक्रम तयारी, कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन र मूल्याङ्कन तथा प्रगति समीक्षा गर्न योजना, अनुगमन तथा वैदेशिक सहयोग महाशाखालार्इ आवश्यक सूचना, तथ्याङ्क तथा परामर्श उपलब्ध गराउने ।

१५) आवास तथा भवन आयोजनाहरुको कार्यान्वयनको सिलसिलामा मातहतका विभाग, संस्थान तथा समितिहरुबाट निर्णयको लागि मन्त्रालयमा पेश हुने विषयहरुमा राय तथा परामर्श दिने ।

१६) विपद् जोखिम न्यूनीकरण सम्बन्धी नीति तर्जुमा गर्ने तथा नीति कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन गर्ने, विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

१७) आवास तथा भवन सम्बन्धी विषयमा अन्य कार्य गर्ने ।

(अ) आवास शाखाः

१) राष्ट्रिय आवास सम्बन्धी नीति तर्जूमा तथा कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन गर्ने ।

२) सरकारी, गैर सरकारी तथा निजीक्षेत्रहरुबाट सञ्चालन गरिएका आवास सम्बन्धी आयोजनाबाट प्राप्त उपलब्धि, सेवास्तर (परिणात्मक तथा गुणात्मक) तथा अन्य व्यवस्थापकीय सूचनाहरु सङ्कलन गर्ने, विश्लेषण गर्ने तथा प्राप्त परिणाम कार्यान्वयन निकायहरुलाई उपलब्ध गराउने ।

३) शहरी क्षेत्रमा आवासीय जग्गा विकास सम्बन्धी नीति तर्जूमा गर्ने, कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन गर्ने ।

४) संयुक्त आवास, सामुहिक आवास तथा जग्गा विकास सम्बन्धी नीति तर्जुमा तथा कार्यान्वयन र अनुगमन गर्ने ।

५) आवास क्षेत्रमा नीजी क्षेत्रको भूमिका सम्बन्धमा नीति तर्जुमा तथा समन्वय गर्ने ।

६) राष्ट्रिय आवास नीति सम्बन्धमा आईपर्ने अन्य कार्य गर्ने ।

(आ) भवन शाखा

१) राष्ट्रिय भवन संहितालाई समयानुकूल परिमार्जन गरी जनसाधारणलाई सूचना प्रबाह गरी कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन गर्ने ।

२) सरकारी भवन एवं निवासहरुको तथ्याङ्क अध्यावधिक राख्ने, रेखदेख तथा सुरक्षा सम्बन्धी कार्यको अनुगमन गर्ने ।

३) सरकारी भवनहरुको निर्माण तथा मर्मत सम्बन्धी कार्यहरुको लागि नीति तर्जुमा तथा अनुगमन गर्ने ।

४) भवन निर्माण सम्बन्धी नीति तर्जूमा तथा नीति कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन गर्ने ।

५) भवन निर्माण सम्बन्धी मापदण्ड सम्बन्धी भए गरेका उपलब्धिको विश्लेषण गर्ने तथा तत्सम्बन्धी थप अनुसन्धान तथा अध्ययनलाई प्रोत्साहन गर्ने ।

६) भवन एवं निर्माण प्रविधि तथा निर्माण सामग्रीहरुको अनुसन्धान सम्बन्धमा भए गरेका उपलब्धि र सेवास्तर सम्बन्धमा विश्लेषण गर्ने तथा प्राप्त परिणाम कार्यान्वयन निकायहरुलाई उपलब्ध गराउने ।

७) सरकारी भवनको निर्माण, मर्मतसम्भार, रेखदेख र सुरक्षा सम्बन्धी कार्यको अनुगमन गर्ने,

८) भवन तथा अन्य निर्माण सामग्रीको प्रविधि, अनुसन्धान तथा विकाससम्बन्धी संहिता र मापदण्डको तयारी तथा कार्यान्वयन गर्ने ।

९) भवन ऐन तथा नियमावलीको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा आवश्यक कार्य गर्ने ।

(इ) विपद् व्यवस्थापन तथा वातावरण शाखाः

१) विपद् जोखिम न्यूनीकरण सम्बन्धी नीति तर्जुमा तथा नीति कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन गर्ने ।

२) विपद् प्रभाबित परिवारको पुनःस्थापना सम्बन्धी नीति तर्जूमा गर्ने तथा नीति कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन गर्ने ।

३) सम्बन्धित महाशाखासंग सम्पर्क र समन्वय गरी दातृसंस्थाहरुको सहयोगबाट सञ्चालन हुने विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धी आयोजनाहरुको तर्जुमा, अध्ययन, समीक्षा र स्वीकृत गराउने ।

४) विपद् व्यवस्थापनलाई विकास सम्बन्धी कार्यमा सहकार्य गर्न आवश्यक कार्य गर्ने,

५) विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धी जनचेतना अभिवृद्धि सम्बन्धी कार्य गर्ने ।

६) विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धमा वैदेशिक सहयोग तथा ऋण सम्बन्धी विषयहरुमा मन्त्रालयको नीति निर्देशन अनुसार सम्बन्धित निकायहरुको सम्पर्क समन्वय सम्बन्धी कार्य गर्ने गराउने ।

७) विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धी कार्यका लागि अन्य मन्त्रालयहरुसँग समन्वय गर्ने ।